راه رستگاری
توحيد
اولین اصل از اصول دین توحید است.توحيد، يعني خداوند يك و يگانه است. شريك و مانند ندارد. آن خالقي كه همه موجودات را آفريده، بی همتا و يگانه است. در تمام عالم تنها خداوند يگانه وجود دارد و بس. براي توحيد دلايلي زيادي ذكر شده است كه در اينجا فقط به دو دليل اشاره مي كنيم :
1- هماهنگي در هستي وجود دارد. اين هماهنگي دليل است بر وحدت خالق جهان؛ مثلا اگر طفل ضعيف است مهر مادر ضعفش را جبران مي كند. اگر از كرات ديگر سنگ و اجرام آسماني پرتاب مي شود، جو زمين آنها را متلاشي مي كند. اگر گل لطيف است، براي دفاع خار هاي تيز دارد. بنا بر اين يكنوع هماهنگي و تعادل در تمام موجودات به چشم مي خورد كه نشان مي دهد كسي اين هماهنگي را ايجاد كرده است؛ و هماهنگ كننده تمام هستي اگر واحد نمي بود اين نظام به وجود نمي آمد.
2- هماهنگي پيامبران: تمامي پيامبران از يك خداوند خبر داده اند و به سوي يك خدا دعوت كرده اند. حضرت امير المؤمنين (عليه السلام) مي فرمايند : « لَوكانَ لِرَبِّّكَ شَرِيكٌ لَاَتَتكَ رُسُلُه وَلَرَأَيتَ آثارَ مُلكِه» اگر براي پروردگارت شريكي مي بود، پيامبرانش برايت مي آمدند. و تو آثار ملكش را مي ديدي. پس اگر آفريدگار ديگري باشد حتما براي بندگانش پيامبر مي فرستاد. از اينكه هيچ پيامبري از طرف خداي ديگر نيامده است پي مي بريم كه خداي ديگر وجود ندارد، و در جهان تنها و تنها يك خدا وجود دارد.
اقسام توحيد:
در باره توحيد مباحث مهمي وجود دارد كه فعلا مجال طرح آنها نيست؛ فقط به اقسام توحيد به طور فهرست وار اشاره مي كنيم:
1- توحيد ذاتی: يعني ذات خداوند يگانه و بي مثل و مانند است. قرآن كريم مي فرمايد: ليس كمثله شيء
2- توحيد صفاتی: يعني همه صفات خداوند به يك حقيقت باز مي گردد و عين ذات خداوند است. همانطور كه ذات خداوند ازلي و ابدي است صفات او نيز ازلي و ابدي است.
توحيد در عبادت: يعني پرستش تنها شايسته ذات خداوند است. اين مطلب در سوره هاي ذيل بيان شده است؛ وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ (و محققا ما در هر امتي پيامبري برانگيختيم كه خدا را بپرستيد و از طاغوت بپرهيزيد .) وَمَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِكَ مِن رَّسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ ما پيش از تو هيچ پيامبري را نفرستاديم مگر اينكه به او وحي كرديم كه : " معبودي جز
من نيست ، پس تنها مرا پرستش كنيد) ( و لَقَدْ أَرْسَلْنَا نُوحًا إِلَى قَوْمِهِ فَقَالَ يَا قَوْمِ اعْبُدُواْ اللَّهَ مَا لَكُم مِّنْ إِلَهٍ غَيْرُهُ ( ما نوح را به سوي قومش فرستاديم ، او به آنان گفت : " اي قوم من ( تنها ) خداوند يگانه
را پرستش كنيد ، كه معبودي جز او براي شما نيست ) و يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ أَرْضِي وَاسِعَةٌ فَإِيَّايَ فَاعْبُدُونِ (اي بندگان من كه ايمان آوردهايد زمين من وسيع است ، پس تنها مرا بپرستيد ( و در برابر
فشارهاي دشمنان تسليم نشويد )
3- توحيد افعالی: يعني سرچشمه خلقت و نظم و تدبير جهان خداوند است و هر حركتي كه رخ مي دهد از اوست. لامُؤَثّرَ فِی الوُجُودِ اِلّا الله. تنها خداوند مالك جهان است
توحيد در اطاعت: يعني تنها بايد از فرمان خدا اطاعت كرد و يا از كساني كه خداوند به اطاعت آنان امر كرده است؛ مانند پيامبر(ص) و امامان معصوم(ع). َأَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ . (اطاعت خدا و اطاعت پيامبر كنيد و ( از مخالفت فرمان او ) بترسيد و اگر روي برگردانيد ، ( مستحق مجازات خواهيد بود ، و ) بدانيد بر پيامبر ما ، جز ابلاغ آشكار ، چيز ديگري نيست ( و اين وظيفه را در برابر شما ، انجام داده است ) و يَاأَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ أَطِيعُواْ اللّهَ وَأَطِيعُواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِي الأَمْر مِنكُمْ ِ . (اي كساني كه ايمان آوردهايد اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولوا الامر
[ = اوصياي پيامبر ] را )