راه رستگاری
حقوق
از آنجاي كه انسان زندگي اجتماعي دارد و به تنهائي نمي تواند نياز هاي خود را براورده كند، با كساني ديگر در ارتباط است. كساني كه به ما كمك مي كنند و يا نياز هاي ما را رفع مي كنند بر ما حقي پيدا مي كنند. اگر افراد يك جامعه به حقوق يگديگر احترام بگذارند و آن را رعايت كنند هيچ وقت در گيري و كشمكش بين آنها پيدا نمي شود. در دين مقدس اسلام حقوقي بيان شده است كه براي يك زندگي عاقلانه و با صفا و عادلانه لازم است. ما هم در اين مختصر بعضي از آنها را با استفاده از رساله حقوق حضرت امام سجاد (ع) و روايات ديگر ذكر مي كنيم:
حقوق خداوند(عزّوجلًّ) و پيامبر(ص ) و ائمه (ع) :
حق خداي متعال اين است كه او را بپرستي و نسبت به او هيچگونه شرك نورزي؛ اگر توانستي اين دو را با اخلاص به انجام رساني خداي تعالي برخود واجب ميداند كه در دنيا و آخرت بي نيازت كند. و...
حقوق پدر و مادر :
حق مادر اين است كه بداني او بطوري تو را حمل كرد كه هيچ كس، دیگری را تحمل نمی كند، و چيزي از ثمره جانش به تو داد كه كسي به كسي نمي دهد، و با تمام وجودش تورا حفظ كرد. و به خاطر تو خوابش را ترك كرد و از سرما و گرما حفظت نمود تا تو براي او باشي. پس جز با ياري خدا تو را ياراي سپاسگزاري از او نيست.
حق پدر اين است كه بداني او ريشه توست و اگر او نبود تو نيز نبودي. پس هرگاه چيزي خوشايند در خود ديدي بدان كه اين نعمت كه به تو رسيده اصلش از پدرت مي باشد. پس به همان اندازه شكر و سپاس خداي را بجا آور.
حقوق معلّم و استاد:
حق معلّم اين است كه معلّم و همنشيني او را ارج نهي. كاملا به او توجه كرده به گفتارش نيكو گوش فرا دهي. صدايت را از او بلند تر نكني. هرگاه كسي از او سؤال كند جواب نگويي تا او خود جواب دهد. چون كسي از او بدگويي كند تو از او دفاع كني.
حقوق زن و فرزند:
حق زن بر شوهر اين است كه بداند خدا زن را مايه آرامش و انس او قرار داده و بداند كه او نعمتي است كه خدا به او ارزاني داشته؛ پس اگرچه حق او بر زن بيشتر است ولي احترامش كرده با او مدارا كند؛ زيرا حق او هم بر تو اين است كه به او ترحم كني چون او اسير تو است و غذا و لباسش دهي و چون ناداني كند بر او ببخشي.
حق فرزند اين است كه بداني او از توست و در دنيا با نيك و بدش به تونسبت داده مي شود و در قيامت در باره تأديب و راهنماييش به سوي خدا و ياريش بر اطاعت خدا، از تو سؤال خواهد شد، پس با او مانند كسي رفتار كن كه مي داني در مقابل نيكي به او پاداش مي گيري و در مقابل بدي در حق او عقاب مي شوي.
حقوق همسايه :
در حديثي از پيامبر اسلام (ص) آمده است كه آيا مي داني حق همسايه چيست؟
اينكه اگر ياري خواست ياريش كني و اگر طلب قرض كرد قرضش دهي، و اگر تو را طلبيد در پيش او آماده شوي و اگر مريض شد عيادتش كني و اگر مرد جنازه اش را تشييع كني و اگر خيري به او رسيد تبريكش گويي و اگر مصيبتي به او رسيد تسليتش دهي و بدون اجازه او ساختمان خانه ات را از او بلندتر نكني كه راه باد را بر او ببندي. و هنگامي كه ميوه اي خريدي آن را به او هديه كن و اگر هديه نكردي در پنهاني برايش ببر، و آن را بوسيله فرزندت نفرست كه فرزند او را ناراحت كند. و بوسيله بوي غذايت او را اذيت نكن مگر اينكه از آن غذا برايش مقداري ببري .
در حديثي از امام صادق (ع) آمده است: خوش رفتاري با همسایه رزق را زياد مي كند
حقوق برادران مؤمن بر يكديگر :
امام صادق (ع) مي فرمايد: در حقيقت مؤمنين برادراني از يك پدر و مادرند و چون يكي از آنان را كسالتي باشد ديگران براي او بيدار مي مانند . و باز فرمود: مؤمن برادر مؤمن است مانند يك جسم واحد كه اگر جزئي از آن درد گيرد ناراحتي آن در بقيه اعضا احساس مي شود و ارواح آنان از يك روح واحد است .
با استفاده از روايات امامان (عليهم السلام) حق برادر مؤمن اين است كه براي رفع نياز هايش مال خرج كني و با جان و تن او را يار ي كني، عيب هايش را در حضور و غيابش به زبان نياوري، اسرار او را فاش نكني، از طعنه زدن و عيب وارد كردن به او و خانواده اش خود داري كني، احوال او را بپرسي، برايش دعا كني، به هنگام ارتكاب محرمات او را نصيحت كني و در خلوت بر عيب هايش او را آگاه سازي. در اين باره پيامبر (ص) فرمود: مؤمن آينه مؤمن است.
از موارد مهم حقوق، وفا داري است كه انسان بايد به دوستان و برادران مؤمن خود وفا دار باشد. اگر براي آنها گرفتاري پيش آمد آنها را تنها نگذارد. نيكي هاي او را فراموش نكند . روايت شده است كه پير زني بر پيامبر(ص) وارد شد و حضرت او را احترام كرد. وقتي در مورد آن زن از حضرتش سؤال شد؛ فرمود: اين پير زن در زمان خديجه با ما رابطه داشت.