راه رستگاری
صفات خوب
- دين و ايمان :
يكي از صفت هاي پسنديده براي انسان، دينداری و تدیّن است. يعني انسان به خداوند بزرگ و پيامبران و امامان ايمان داشته باشد و بداند كه پس از اين جهان، زندگي ادامه دارد. ايمان در زندگي يك فرد نقش مهمي در سعادت او دارد. خداوند بزرگ در سوره بقره آيه 177 مي فرمايد: « نيكو كاري به آن نيست كه روي به جانب مشرق يا مغرب كنيد، چه اين چيز بي اثر است_ اين آيه رد بر يهود و نصاري است _ ليكن نيكو كار كسي است كه به خداي عالم و روز قيامت و فرشتگان و كتاب آسماني و پيامبران، ايمان آرد.» در جامعه انسان هاي متدين را مي بينيم كه چقدر مورد احترام ديگران هستند و خود آنها نیز سعادتمند بوده زندگي آرامي دارند . امام علي(ع) مي فرمايد: «زندگي نيست مگر با دين »
ميوه ايمان
دين و ايمان مانند هرچيزي ديگر اثر و نشانه دارد. هركس نمي تواند بگويد من دين دارم . بايد دين در عمل او آشکار شود. همينقدر كه در شناسنامه كسي نوشته شده باشد «مسلمان» كافي نيست. لذا خوب است دقت كنيم و ببینیم كه تا چه اندازه دين و ايمان ما، در زندگي ما اثر دارد؟ دين ما اسلام است؛ اسلام اصول دين دارد كه پنج اصل است و فروع دين دارد كه ده فرع است . به اصول دين بايد عقيده و ايمان داشته باشيم و به فروع دين بايد عمل كنيم. فروع دين عبارت است از : نماز،روزه، زكات، خمس، حج ، جهاد، امر به معروف، نهي از منكر، تولي، تبري. ( بحث های اصول دین و فروع دین در بخش اوّل بیان شد.)
2 - راستي
يكي از صفات پسنديده، راستي و راستگوئي است. در قرآن كريم آمده است: « خدا گفت كه اين _ يعني روز قيامت _ روزي است كه صادقان از راستي خود بهره مند مي شوند. براي آنها بهشت هايي است كه از زير درختانش نهر ها جاري است.»
از پيامبر (ص) نقل شده است: « بر شما باد به راستگوئي، زيرا راستگوئي دري از درهاي بهشت است و بپرهيزيد از دورغگوئي، كه دورغگوئي دري از در هاي دوزخ است» امام علي (ع) فرمود: «سرانجام راستگوئي، رهايي و سلامت است.»
3 – تلاش و كوشش
رمز موفقیت در زندگی تلاش و کوشش است . خداوند مي فرمايد: «براي آدمي جز آنچه به سعي خود انجام داده _ ثواب و جزائي _ نخواهد داشت.» تنبلي مايه همة كار هاي بد و باعث ضررها ي جبران ناپذير است. خداوند جوان بي كار را دوست ندارد. براي رسيدن به علم و كمال، ثروت و مقام و براي رسيدن به هر هدف خوب، بايد تلاش و كوشش كرد وگرنه عقب مانده و نا موفق است. امام باقر(ع) فرمود: «كسالت و تنبلي به دين و دنيا ضرر مي رساند»
4_ وفاي به عهد
در جامعه اگر وفاي به عهد نباشد بين مردم اعتماد نيست و انسان گفته هاي كسي را باور نمي كند. يكي از صفا ت پسنديده وفاي به عهد و وعده است. خداوند مي فرمايد: «... و همه به عهد خود بايد وفا كنيد كه البته_ در قيامت_ از عهد و پيمان سؤال خواهد شد» پس اگر انسان به كسي وعده بدهد بايد به آن وفا كند . امام صادق (ع) فرمود: «رسول خدا(ص فرموده است : هركس به خدا و روز قيامت ايمان دارد، بايد هرگاه وعده اي دهد به آن وفا كند»
5 - نصيحت و ارشاد
يكي از صفات پسنديده اين است كه انسان خير خواه باشد و نزديكان و دوستان خود را ارشاد كند. خداوند مي فرمايد: «ايمان به خدا و روز قيامت مي آورند و امر به نيكي و نهي از بدكاري مي كنند و در نيكوكاري مي شتابند و آنها خود مردمي نيكوكارند» امام صادق (ع) فرمود: «در هيچ حال، نصيحت و خيرخواهي را ترك مكن، خداوند فرموده است: با مردم سخن نيكو بگوئيد» . جامعه مانند كشتي است كه انسانها در آن نشسته اند؛ اگر در كشتي يكي از مسافران بخواهد در محلي كه خودش نشسته، شكافي ايجاد كند، ديگران او را به حال خودش وا نمي گذارند. چون ضرر آن به همه بر مي گردد. در جامعه هم افراد نمي توانند به طور علني فساد كنند و بگويند كه به خودم مربوط است! زيرا ضرر آن به ديگران هم مي رسد. براي همين لازم است كه در محيط زندگي يك مراقبت عمومي باشد و اين همان امر به معروف و نهي از منكر است كه بر همه مسلمانان واجب است.
6 – حيا و عفت
از جمله صفت هاي خوب و مفيد، حيا و شرم است. از امام علي (ع) نقل شده است كه فرمود: «شرم و حيا كليد خوبيها ست.» امام صادق (ع) فرمود: «حيا از ايمان است و ايمان در بهشت است.» و نيز امام علي (ع) فرمودند: « نتيجه شرم، پاكدامني و عفت است.» در جاي ديگر فرمودند: «هركه از مردم شرم نكند از خداوند سبحان شرم نخواهد كرد.»
7 –
احترام به والدين، علماء و مربيان
پدر و مادر و علماء و معلمين حق برزگي به عهده انسان دارند؛ كسي حق ندارد كوچكترين بد اخلاقي نسبت به آنها روا بدارد. خداوند مي فرمايد: « و خداي تو حكم فرموده كه جز او هيچ كس را نپرستيد و در باره پدر و مادر نيكویی كنيد و چنانكه هر دو يا يكي از آنها پير و سالخورده شوند، زنهار كلمه اي كه رنجيده خاطر شوند، بگوئيد. _ حتي اف _ نگوئيد. و كمترين آزار به آنها مرسانيد و با ايشان به اكرام و احترام سخن گوئيد.»
پدر و مادر زحمت هاي زيادي را براي تربيت ما تحمل كرده اند. علماء با زحمت هاي فراوان معارف ديني و احكام و علوم اسلامي را نسل به نسل از امامان (ع) به ما رسانده اند و معلمين هم به ما خواندن و نوشتن آموخته اند، دانشمندان تجربه هاي خود شان را كه باسختي هاي زياد به دست آورده اند، به ما بخشيده اند. لازم است كه انسان به آنها احترام بگذارد و از خدمتهاي آنان قدر داني كند و براي آنان تا حدي كه ممكن است نيكي كند. پيامبر (ص) فرمود: « خشنودي خدا با خوشنودي پدر و مادر و خشم خدا با خشم پدر و مادر است.» و در جاي ديگر فرمودند: «علماء وارثان پيامبرانند.»