راه رستگاری
معاد جسماني
معاد، بازگشت هر چيز است با تمام هستي خود به سوي مبدئی كه از آنجا وجود گرفته است. بنا بر اين لازم است در قيامت كبري، بدن به روح بپيوندد و آدمي با تام ابعاد وجودي خود در پيشگاه خداوند متعال حاضر شود. لذا معاد نه تنها بازگشت روح به سوي خالق خويش است؛ بلكه بدن نيز در اين سير و بازگشت همراه روح می باشد و اين، معناي جسماني بودن معاد را می رساند كه اعتقاد به آن از نظر تعاليم اسلامي لازم و ضروري است. در آيات متعدد قرآني به برخاستن انسان ها از قبر ها و سخن گفتن اعضاي انسان اشاره شده است كه همگي نشان دهنده جسماني بودن معاد است. از آن جمله در سوره يس آيه 51 مي فرمايد: «و دميده شود در صور و آنگاه ايشان از قبر هاي خود بسوي پروردگار شان بشتابند» (وَ نُفِخَ فِي الصُّورِ فَإِذا هُمْ مِنَ الْأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُون) و نيز در توصيف نعمت هاي بهشتي به وجود غذا و ازدواج و امثال آن تصريح شده است كه بيانگر وجود لذات مادي همراه لذات روحاني است . همين طور است در مورد عذاب هاي موجود در جهنم.
سنجش اعمال
يكي از نامهاي روز قيامت در قرآن كريم يوم الحساب است؛ يعني در چنين روزي، تمامي مردم از اولين و آخرين، براي قضاوت قاطعانه در پيشگاه خداوند بزرگ حاضر مي شوند و اعمال و افكار آنها در ترازوي عدل پروردگار سنجيده مي شود و هر كس به نتيجه اعمال و كرده هاي خود مي رسد.
بر اساس آيات قرآني، تمام اعمال و نيات انسان در اين دنيا به وسيله اي مأموران الهي ثبت و نگهداري مي شود و هيچ عملي هر قدر هم كوچك باشد، از قلم نمي افتد و تمامي آنها در روز حساب بر خود انسان عرضه مي شود به طوري كه مجرمين و بدكاران وقتي پرونده اعمال خود را مشاهده مي نمايند، در حاليكه از ديدن آن ترسان و هراسان گشته اند، اظهار مي دارند: «واي برما! اين چگونه پرونده اي است هيچ ريز و درشتي را فرو نگذاشته و همه را برشمرده است !» (يا وَيْلَتَنا ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغيرَةً وَ لا كَبيرَةً إِلاَّ أَحْصاها وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً وَ لا يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً)
اين عالي ترين و كاملترين نوع محاكمه است كه شخص آنچه را كه انجام داده است همراه خويش ببيند و خويشتن بر محكوميت خود صحه گذارد. از اين روست كه در روز حساب به انسان گفته مي شود كه خود او براي حسابرسي به اعمال خويش كافي است. اقْرَأْ كَتَابَكَ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا( نامه ات را بخوان، کافی است که امروز خودت حسابرس خود باشی.)
شاهدان روز حساب
بر اساس آيات قرآن، در روز حساب شاهدان و گواهاني بر اعمال و كرده هاي انسان ها در پيشگاه خداوندي شهادت مي دهند؛ آنها عبارتند از :
- پيامبران و امامان
- فرشتگان و مأموران الهي
- اعضاي بدن انسان