راه رستگاری
نبوّت
سوّمین اصل از اصول دين نبوّت است. نبوّت يعني خداوند صدو بيست و چهار هزار پيامبر فرستاد تا انسانها را به راه راست هدايت كنند. اول آنان حضرت آدم(ع) و آخرين شان حضرت محمد (صلي الله عليه و آله وسلم ) مي باشد. پس مي توان گفت كه نبوت يعني رابطه بين انسان و خدا.
دلايل نياز به وجود پيامبران
1 - نياز بشر به قانون: انسان بدون شك در جامعه زندگي مي كند. هريك از افراد جامعه حقوق و وظايفي دارند. هر فرد به عنوان يك عضو اين جامعه بزرگ بايد به وظيفه خود عمل كرده حقوق ديگران را رعايت كند تا حق خود او نيز ضايع نگردد. براي تعيين مسؤوليت و رعايت حق ديگران، جامعه نياز شديد به برنامه و قانون عادلانه دارد.
خود انسان به علت محدوديت هاي علمي، فكري و تمايلات شخصي و صنفي كه دارد، توان وضع چنين قوانيني را ندارد. لذا تمام قوانيني كه بشر در طول تاريخ تدوين كرده است هميشه تغيیر كرده و مورد تجديد نظر قرار مي گيرد.
بنا بر اين قانون گذار بايد كسي باشد كه احتمال هيچ گونه نسبت، نقصان و خطائي سهوي و عمدي به او داده نشود. واضح است كه تنها خداوند است كه چنين صفتي دارد و اوست كه آفريدگار انسان است. نياز هاي او را خوب مي داند و بدون هيچ تمايلي، قانوني را وضع مي كند كه براي سعادت و خوشبختي انسان ها مفيد باشد.
2 - تکامل : هدف از آفرينش انسان رشد معنوي و تكامل اوست. تكامل در گرو اين است كه به اخلاق الهي متخلق شود تا به صفات كمال آراسته گردد و پيمودن قلّه هاي كمال بدون راهنما و هادي براي انسان ممكن نيست. به همين علت خداوند حكيم، پيامبران خود را براي هدايت بشر فرستاده است تا انسان در ساية هدايت انبياء به كمال برسد.
شخصي از امام صادق (ع) پرسيد: به چه دليل لزوم پيامبران و رسولان الهي را اثبات مي كنيد؟
امام (ع) در پاسخ فرمودند:
الف: ما به وجود خداي حكيم عقيده داريم.
ب: انسانها نمي توانند، خدا را مشاهده كنند و از طريق حس با او گفتگو نمايند.
ج: خداوند با يد سفيراني داشته باشد كه مصالح و منافع بندگان را به آنان بگويند.
د: اين سفيران، همان پيامبران الهي هستند كه برگزيدگان خلق و به آداب الهي آراسته هستند. و بدين علت از انسانهاي ديگر ممتازند، هرچند در اصل خلقت همانند آنهايند.
خداوند براي اثبات دعواي راستين آنها بر نبوت، دلايل و شواهدي (معجزه ) را در اختيار آنان گذاشته است
اهداف رسالت از نظر قرآن
1- دعوت به يكتا پرستي :
(وَلَقَد بَعَثنا ِفي كُلّ اُمَّهٍ رَسُولاً اَن اِعبُدُوا اللهَ وَ اِجتَنِبُوا الطّاغُوت) (و محققا ما در هر امتي پيامبري برانگيختيم كه خدا را بپرستيد و از طاغوت بپرهيزيد .) ( نحل / 36 )
2- داوري در مورد اختلافات مردم :
كَانَ النَّاسُ أُمَّةً وَاحِدَةً فَبَعَثَ اللّهُ النَّبِيِّينَ مُبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ وَأَنزَلَ مَعَهُمُ الْكِتَابَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ وَمَا اخْتَلَفَ فِيهِ إِلاَّ الَّذِينَ أُوتُوهُ مِن بَعْدِ مَا جَاءتْهُمُ الْبَيِّنَاتُ بَغْيًا بَيْنَهُمْ فَهَدَى اللّهُ الَّذِينَ آمَنُواْ لِمَا اخْتَلَفُواْ فِيهِ مِنَ الْحَقِّ بِإِذْنِهِ وَاللّهُ يَهْدِي مَن يَشَاء إِلَى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ. (مردم ( در آغاز ) يك دسته بودند ، ( و تضادي در ميان آنها وجود نداشت. بتدريج جوامع و طبقات پديد آمد و اختلافات و تضادهايي در ميان آنها پيدا شد ، در اين حال ) خداوند، پيامبران را برانگيخت ، تا مردم را بشارت و بيم دهند و كتاب آسماني ، كه به سوي حق دعوت ميكرد، با آنها نازل نمود ، تا در ميان مردم ، در آنچه اختلاف داشتند ، داوري كند. ( افراد با ایمان ، در آن اختلاف نکردند،) تنها ( گروهی از ) کسانی که کتاب را دریافت داشته بودند، و نشانه های روشن به آنها رسیده بود، به خاطر انحراف از حق و ستمگری ، در آن اختلاف کردند. خداوند ، آنهايي را كه ايمان آورده بودند ، به حقیقت آنچه مورد اختلاف بود، به فرمان خودش، رهبری نمود. ( اما افراد بی ایمان همچنان در گمراهی و اختلاف با قی ماندند.) و خدا ، هر کس را بخواهد به راه راست هدایت می کند.
3- اجراي عدالت در جامعه بشري : لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ (ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم ، و با آنها كتاب ( آسماني ) و ميزان ( شناسايي حق از باطل و قوانين عادلانه ) نازل كرديم تا مردم قيام به عدالت كنند
4- تزكيه و تعليم : هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ (و كسي است كه در ميان جمعيت درس نخوانده رسولي از خودشان برانگيخت كه آياتش را بر آنها ميخواند و آنها را تزكيه ميكند و به آنان كتاب ( قرآن ) و حكمت ميآموزد هر چند پيش از آن در گمراهي آشكاري بودند
5- اتمام حجت بر بندگان : رُّسُلاً مُّبَشِّرِينَ وَمُنذِرِينَ لِئَلاَّ يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَكَانَ اللّهُ عَزِيزًا حَكِيمًا ( پيامبراني كه بشارت دهنده و بيم دهنده بودند ، تا بعد از اين پيامبران ، حجتي براي مردم بر خدا باقي نماند، ( و بر همه اتمام حجت شود،) و خداوند ، توانا و حكيم است)
6- آزادي انسانها : الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِندَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُم بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَآئِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالأَغْلاَلَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُواْ بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُواْ النُّورَ الَّذِيَ أُنزِلَ مَعَهُ أُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ (همانها که از فرستاده (خدا) پیامبر « امی» پیروی می کنند، پیامبری که صفاتش را در تورات و انجیلی که نزد شان است،می یابند، آنها را به معروف دستور می دهد، و از منکر باز می دارد، اشیاء پاکیزه را برای آنها حلال می شمرد، و ناپاکیها را تحریم می کند، و بارهای سنگین ، و زنجیر هایی را که برآنها، ( از دوش و گردنشان ) بر می دارد، پس کسانی که به او ایمان آوردند، و حمایت و یاریش کردند، و ازنوری که با او نازل شده پیروی نمودند، آنان رستگارانند)
7- نجات از ظلمات: الر كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ (این کتابی ) است که بو تو نازل کردیم، تا مردم را از تاریکیهای ( شرک و ظلم و جهل ) به سوی روشنایی ( ایمان و عدل و آگاهی ،) بفرمان پروردگار شان در آوری ، بسوی راه خداوند عزیز و حمید.) هُوَ الَّذِي يُنَزِّلُ عَلَى عَبْدِهِ آيَاتٍ بَيِّنَاتٍ لِيُخْرِجَكُم مِّنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَإِنَّ اللَّهَ بِكُمْ لَرَؤُوفٌ رَّحِيمٌ .( او کسی است که آیات روشنی بر بنده اش [ محمد] نازل می کند تا شما را از تاریکیها به سوی نور برد، و خداوند نسبت به شما مهربان و رحیم است
8- دعوت به حيات و زندگي انساني: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُواْ اسْتَجِيبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاكُم لِمَا يُحْيِيكُم.(ای کسانی که ایمان آورده اید دعوت خدا و پیامبر را اجابت کنید هنگامی که شما را به سوی چیزی می خواند که شما را حیات می بخشد.)