مقالات
منظور از شيعه چيست؟
پاسخ: «شيعه» در لغت عرب به معناي «پيرو» است. قرآن مجيد مي فرمايد: «وَإنَّ مِنْ شِيْعَتِهِ لَإِبْراهِيْمُ[1]»؛ «يكي از پيروان نوح، ابراهيم است». اما در اصطلاح مسلمانان، شيعه به گروهي اطلاق ميشود كه معتقدند پيامبر (صلي الله عليه وآله وسلم) پيش از درگذشت خود، جانشين خويش و خليفه مسلمين را در مناسبت هاي متعددى؛ از جمله در روز هيجدهم ذي حجّه، سال دهم هجري که به روز «غدير» معروف است، در يک اجتماع بزرگ، معيّن فرمود و او را به عنوان مرجع سياسي، علمي و ديني پس از خود، تعيين نمود.توضيح آنكه: پس از پيامبر گرامي، مهاجر و انصار به دو گروه تقسيم شدند: 1. گروهي معتقد بودند كه پيامبر خدا (صلي الله عليه وآله وسلم) مسأله خلافت را ناديده نگرفته و جانشين خويش را تعيين فرموده است و او همان علي بن ابي طالب است؛ نخستين كسي كه به وي ايمان آورد.اين جمعيت كه متشكل از گروهي مهاجر و انصار بود و در رأس آنان، كليه شخصيت هاي بني هاشم و جمعي از بزرگان صحابه؛ مانند سلمان، ابوذر، مقداد، خباب بن ارت و امثال آنان قرار داشتند، بر همين عقيده باقي ماندند و شيعه علي (عليه السلام) نام گرفتند.البته اين لقب را پيامبر گرامي، در حال حيات خود به پيروان امير مؤمنان عطا فرموده است. آنجا كه با اشاره به علي بن ابي طالب مي فرمايد: «والّذي نفسي بيده. انَّ هذا وشيعته لهم الفائزون يوم القيامة[2]». - سوگند به آنكه جان من در دست اوست، او (علي «عليه السلام») و پيروان وي در روز رستاخيز، رستگارانند.بنابراين شيعه، عبارت است از گروهي از مسلمانان صدر اسلام كه به خاطر اعتقاد به «تنصيصي بودن» مقام ولايت، بدين نام معروف گرديده اند و اين جمعيت تاكنون نيز بر خط وصايت و پيروي از اهل بيت پيامبر باقي مانده اند.مقام و موقعيت شيعه، از همين طريق معين مي شود و بدين بيان، بيپايگي گفتار برخي از جاعلان جاهل يا مغرض، مبني بر اينكه تشيّع زاييده دوران هاي بعدي است، روشن مىگردد. براي شناخت گسترده تر تاريخ شيعه، به كتاب هاي «اصل الشيعة واصولها»، «المراجعات» و «اعيان الشيعة» رجوع شود. 2. گروه ديگر بر آن بودند كه مقام خلافت، مقامي است انتخابي، از اين رو با ابوبكر بيعت نمودند و بعدها به «اهل سنت» يا تسنن، ملقّب گرديدند. و سرانجام نتيجه آن شد كه بين هر دو طايفه اسلامي، با داشتن مشتركات بسيار در اصول، اختلاف نظر پيرامون مسأله خلافت و جانشيني پيامبر به وجود آمد و هسته هاي نخستينِ هر دو گروه را همان مهاجر و انصار تشكيل مي دادند. [1] . صافات/83. [2] . جلال الدين سيوطي، درّ المنثور، ج6، در تفسير آيه هفتم از سوره بيّنه (إنّ الّذين آمنوا وعملوا الصالحات اولئك هم خير البريّة)

