ماهنامه هادی

نوآوری های پیامبر اسلام

اسلام توانست در مدتی کمتر از25سال در آسیا، اروپا وآفریقا توسعه یابد و فرهنگ وتمدن عالی بوجودآوردو این یکی ازشگفتیهای تاریخ بشری است.
اسلام در میان ساکنانی نازل شد که در ابعاد مختلف معرفتی، رفتاری واخلاقی دچار انحراف و ظلمت بودند بت پرستی، زنده به گور کردن دختران (تبعیض جنسیتی) جنگ های خونین قبیله ای و ... در سراسر جزیرة العرب سایه افگنده بود. و اسلام یک چنین مردمی را در مدت کوتاهی ازفضای ظلمانی خارج وبسوی کانون نور و روشنایی هدایت کرد.
سرعت و رشد اسلام بسیاری از تحلیل گران تاریخ را بحیرت واداشته است. و علت نفوذو گسترش سریع آن را گاهی ثروت حضرت خدیجه(س)وبعضی ها، شمشیر امام علی(ع) و اکثراً به جاذبه ها و ویژگی های شخصی و اخلاق نرم و انسانی پیامبر(ص) نسبت می دهند.
بدون شک تمامی این عوامل سهمی در سرعت و رشد اسلام داشته اند و هر کدام نقشی در پیشرفت آخرین دین الهی ایفا کرده است. اما موضوعی که علاوه بر عوامل فوق در پذیرش دین اسلام قابل تأمل است، احکام و قوانین متمدانه ای است که اسلام در چهارده قرن قبل برای مسلمانان آورده است. احکامی که بشر امروز با تجربیات و تحقیقات عملی به آن دست یافته است. برشماری این احکام و قوانین نیاز به فرصتی زیادی است اما بعنوان نمونه به برخی از این قوانین و دستورات اجتماعی، سیاسی واقتصادی که پیامبر اسلام آورده است اجمالا اشاره می شود.

1- در زمینه بهداشت
بهداشت یعنی پیشگیری از بیماریها. علم بهداشت در قرن 18 بوسیله لوئی پاستور و با کشف عامل بیماری زا (باکتری) توسط او ابداع شد. لوئی پاستور فهمید که اگر باکتری و میکروبها از بدن دور باشند انسان کمتر به بیماریها مبتلا می شود. پیامبر اکرم (ص) در قرن 6 این موضوع را بصورت عملی به مردم آموزش دادند .
ایشان مردم را به گرفتن ناخن ها، مسواک زدن، استعمال عطر و ... تشویق می کردند. در متون اسلامی داریم که ناخن های خود را بگیرید تا شیاطین در زیر آنها لانه سازی نکنند. براستی این بهترین استعاره از باکتری (عامل بیماری زا) برای مردم آن روزگار بود. از امور بهداشتی که در اسلام بسیار توصیه شده، استحمام است، که تا جائی به آن اهمیت داده شده که در قالب غسل یک فریضه و واجب دینی شمرده می شود و در روایات بسیاری مردم به آن توصیه شده اند. بد نیست بدانید پادشاهان اروپا تا 1000 سال بعد نیز از استحمام اکراه داشتندوبسیاری ازآنان سالی یک مرتبه آنهم بالاجبار، استحمام می کردند.

2- تغذیه
قوت غالب اعراب در زمان جاهلیت عقرب، سوسک و علهز (کرک شتر مخلوط با خون شتر) بود. یکی از اقدامات فوق العاده پیامبر تغییر و تنظیم رژیم غذایی مناسب برای مسلمانان بود. ایشان مردم را از خوردن خون منع کردند و خوردن میوه ها را به مردم توصیه نمودند. خوردن شراب را تحریم نمودند. (هر چند امروزه نیز هزاران نفر در غرب بعلت مصرف مشروبات الکلی دچار مرگ زودرس می شوند) و گوشت خوک را بر مردم حرام دانستند.( که در همین قرن اخیر اطبا فهمیده اند که در گوشت خوک نوعی کرم بسیار کوچک بنام تریتسن وجود دارد که باعث عفونتهای گوارشی و لنفی در بدن می شود) ، مردم را بخوردن گوشت ماهی سفارش کردند و فرمودند که گوشت آن باعث آب شدن چربیها می شود.

3- چگونگی وضع مالیات
یک از مهمترین منابع درآمد حکومتها، مالیاتی است که از مردم گرفته می شود. در روزگار پیشین زمین را ملک پادشاه می دانستند و بنابراین سهمی از محصول آنرا به پادشاه می دادند. ولی میزان این سهم بر اساس مساحت زمین محاسبه می شد. به این نوع مالیات، مالیات بر اراضی می گویند. حال ممکن است در یک بارندگی باشد و سال دیگر خشکسالی، این مالیات ثابت است. پادشاهان ایران، روم، مصر و حتی برخی خلفای اسلامی به اینگونه رفتار می کردند.در این سبک اقتصادی مردم عادتاً در فقر و نداری بسر می برند. ولی پیامبر اکرم (ص) بحکم اسلام مالیات را بر درآمد وضع نمودند. بدین معنا که مسلمانان خمس و زکات خود را (که درصدی از اموال مازاد نیاز است) بحکومت اسلامی بعنوان مالیات پرداخت می کردند. در نتیجه اگر سالی محصول کم بود، مالیات هم به همان نسبت کم می شد. از طرفی چون درآمد دولت نیز تابع درآمد کشاورز یا دامدار و ... بود، حکومت نیز سعی در بهبود درآمد او داشت. (بعنوان مثال بنی امیه درآمد به اراضی می گرفت در نتیجه درعراق کشاورزی رو به زوال رفت و مردم زمینهای خود را رها می کردند و به شهرها می آمدند تا از آن مالیات رها شوند. حکومت نیز تسهیلاتی بریا کشاورزان قائل نشد ولی در حکومت دیلمیان سبک مالیات بشیوۀ اسلامی بود. در آن دوره نهرها و سرهای بسیاری از طرف حکومت در عراق احداث گردید و کشاورزی و دامداری رونق گرفت.)

4- دیپلماسی سیاسی
دردنیای امروزاگرتبعه ای از کشورهای قدرتمند در کشوری دیگر (ترجیهاً ضعیفتر) کشته شود، دولت آن کشور قدرتمند بشدت پیگیر موضوع می شود و کشور مقابل را تحت فشار قرار می دهد، و چه بسا کار به جنگ، تحریم و یا دریافت غنائم سنگین بیانجامد. این یکی از اصول روابط سیاسی در جهان امروز است. با این رفتار دولتها سعی دارند تا برای اتباعشان در تمامی جهان، احترام و منزلت سیاسی کسب کنند.
عجب اینکه داستان جنگ موته نیز در 1400 سال پیش نیز از همین قبیل است. در سال 8 هجری پیامبر حارث بن عمیر را با نامه ای برای دعوت به اسلام روانه دربار فرمانروای شامات کرد.سرحبیل فرماندار مناطق مرزی، از ورود سفیر پیامبر آگاه شد و او را در دهکدۀ موته کشت. پیامبر نامه ای را برای حارث ابن ابی شمیر (حاکم شامات) فرستاد تا قاتل را تسلیم کند ولی او خودداری نمود. در این هنگام فرمان جهاد از سوی پیامبر صادر شد و 3000 مرد جنگی بفرماندهی جعفر بن ابی طالب عازم شامات شدند. این در حالی است که تعداد سپاهیان روم را بین 20000 تا 200000 تن ذکر کرده اند.
با توجه به تعداد زیاد سپاهیان روم و اینکه آنان دارای سازوبرگ کامل نظامی بودند (متغر، خفقان، سپرهای بزرگ و نیزه های بلند و شمشیر) بسیار بعید می نمود که سپاه اسلام پیروز شود. در این نبرد مسلمین با 2000 کشته و شکست خورده به مدینه باز گشتند. ولی کمتر مورخ و تحلیلگری از این نبرد بعنوان یک شکست یاد کرده بلکه آنرا نوعی پیروزی و سلحشوری در تاریخ اسلام شمرده اند. چرا که پیامبر با این اقدام نشان داد که جان تک تک مسلمانان برای حکومت اسلامی نیرو محترم است و هر کس (حتی روم که ابرقدرت آن زمان بود) که به جان و عرض مسلمانان تجاوز کند بدون پاسخ نمی ماند.

5- هنرهای جنگی
در جنگ بدر عدد مسلمین 313 مرد، 7 شتر و 2 اسب بود و تعداد کفار 950 مرد، 700 شتر، 100 اسب بود.در این نبرد مسلمین 14 کشته و کفار 70 کشته دادند و پیروزی هم با اسلام بود.
عرب تا به آن روز جنگ تن به تن را ترجیح می داد و هر کس می کوشید تنهایی ابراز شجاعت کند ولی در این پیکار شما سربازان اسلام 3/1 سربازان مکه بودواگرانفرادی می جنگیدندنابود می شدند.پیامبر در این جنگ تاکتیکی را به مسلمانان آموخت که بنا به گفتۀ مورخین 1000 سال قبل از آن تاریخ توسط فیلیپ (پدر اسکندر) برای اولین بار در یونان مورد استفاده قرار گرفت.
در این تاکتیک جنگی که به آن فالانژ می گفتندونیروها بصورت مثلث در می آمدند، در آن مثلث سه ردیف سرباز گماشته می شد،ابتدا تیرانداز سپس نیزه دار و بعد از آن شمشیر زن. روی تمام این سربازان بطرف دشمن بود و پشت آنان بداخل مثلث،در نتیجه دشمن نمی توانست از عقب به آنان حمله کند. پیامبر برای اولین مرتبه در تاریخ جزیره العرب این تاکتیک را مورد استفاده قرار داد و این تاکتیک بی سابقه نقش بسزایی در پیروزی مسلمانان داشت.

پی نوشت ها:

تاریخ جهان – جواهر لعل نهرو
دانشنامه ویکی پدیا
سنن النبی
بحارالانوار
تاریخ جهان
تاریخ تمدن اسلامی
اسلام و مقتضیات زمان
سنن النبی
تاریخ تمدن اسلامی
تاریخ تمدن اسلامی
فروغ ابدیت
محمد پیغمبری که از نو باید شناخت
برداشت از بامداد اسلام
محمد پیغمبری که از نو باید شناخت

.:بازگشت به لیست:...:بازگشت به لیست:....:بازگشت به صفحه اصلی:.