درسهای اخلاق
درس چهل و پنجم
«وَ و'اعَدْنا مُوسي' أَرْبَعينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمْ الْعِجْلَ وَأَنْتُمْ ظالِمُونَ»
بايد از خود شروع كرد
مناجات موسي ـ علي نبينا و آله و عليهالسلام ـ براي استفادة احكام الهي از خداي تعالي است. مبدأ علوم به حسب معارف، اخلاِ و فقه، انبيا هستند؛ علومي كه حتي پيامبر خدا، تقاضاي افزايش آن را ميكند: «رَبِّ زِدْني عِلْماً» . تمام تبليغات اسلام براي اين است كه اين بشر ساخته شود. و ساخته شدن بشر، ضامن صلح جهاني است. همة معايب و مفاسد، درگيريها، تعارضها و نزاعها، معلول اين است كه انسان ساخته نشده است. بشر مقدار زيادي از اقتصاد را براي جنگ و توطئه و تخريب بهكار ميبرد. اگر اينها صرف عمران و آباداني ميشد، بسياري از جاها آباد ميشد. تمام تكاليف الهي براي اين است كه بشر ساخته شود. و اين كار، سالها وقت لازم دارد. انبيا پيش از آنكه مأمور هدايت و ارشاد مردم شوند، خودشان را ساختند. حتي دشمنان انبيا ميگفتند: انبيا دروغ نميگويند، خيانت نميكنند. بنابر اين، انسان اول بايد از خود شروع كند. نميدانيد انسان ساخته شده چقدر به درد ميخورد. انساني كه ساخته شد، حقوِ و حدود ديگران را ضايع نميكند، شهرباني و دادگستري نميخواهد. انبيا با كمترين مؤنه زندگي كردند. ميدانيد غذاي مولايِ متقيان چه بوده است، ولي انگشتر خود را در راه خدا انفاِ ميكند.
خودسازي و مردمسازي
خداوند مدت كوتاهي به انسان فرصت داده است. خود او هم ميداند كه بايد برود، ولي با اين وجود، پروندهاش از پروندة هر درندهاي بدتر است. و اين مربوط به انساني است كه از خدا منقطع است، از خدا دور است و از تكاليف الهي محروم. تكاليف الهي، همه رحمت است و سازنده. نماز و روزهاش سازنده است. نماز به انسان ميگويد: موحد و خداپرست باش. اگر اين چنين باشي، دنبال محرمات نميروي، دنبال غارتگري نميروي و حرفت از صد سند معتبرتر است. اين است مسلماني. آدمي كه صبح تا به شام، هزار دروغ بگويد و افتخار كند كه به مقصد خود كه مقصدي كودكانه است رسيده است، انسان نيست. خلاصه اينكه همه احتياج به سازندگي دارند. اگر خودتان را ساختيد، مردم هم ساخته ميشوند. مردم اگر بدانند دروغ نميگوييد، غارت نميكنيد، همين خودش، سازندة مردم است. خداي تعالي همه را موفق كند كه به فكر خود باشيد. يعني همينطور كه به فكر دنيا و افتخار هستيد، به فكر خانه و كاشانه هستيد به فكر اين هم باشيد كه خودتان نيز ساخته شويد. اگر خود را ساختيد، همه چيز به همراه آن ميآيد. اگر انسان ساخته شد، خدا اقتصاد را هم برايش فراهم ميكند. انشاءالله موفق و مؤيد باشيد.